O Sistema Muscular

O sistema muscular está formado polos músculos. Os que constitúen o aparato locomotor son os músculos esqueléticos.

Tipos de Músculos

  • Fusiformes: Como o bíceps ou o tríceps.
  • Planos: Como os músculos pectorais.
  • Circulares: Como os orbiculares dos labios, que abren e pechan os labios.

A contracción muscular consiste no engrosamento e acurtamento dos músculos, un proceso controlado polo sistema nervioso.

A Saúde: Principais Alteracións

Trastornos do Sistema Nervoso

  • Trastornos psicolóxicos: Como o estrés ou a depresión, debidos a condicionantes sociais.
  • Enfermidades dexenerativas: Como o Alzhéimer, que aparece en persoas maiores.
  • Traumatismos: Os traumatismos cranioencefálicos ou na columna vertebral poden causar danos irreversibles. Poden ser ocasionados por accidentes (por exemplo, cando non se leva casco na moto).
  • Adiccións: O alcohol ou outras drogas poden causar danos irreparables no sistema nervioso.

Principais Enfermidades da Visión

  • Cegueira.
  • Conxuntivite: Inflamación da conxuntiva causada por infeccións (víricas ou bacterianas).
  • Cataratas: Prodúcense cando o cristalino se volve opaco, a luz dispérsase dentro do ollo e non se pode enfocar.
  • Daltonismo: Non se distinguen algunhas cores.
  • Anomalías refractivas: Por exemplo, a miopía.

Enfermidades da Audición ou do Equilibrio

  • Hipoacusia: É a diminución ou perda da capacidade auditiva. Pode ser conxénita ou estar provocada por diversas causas.
  • Vertixes: Sensacións de movemento ou de xiros arredor dun mesmo. Débense a danos no oído interno ou no nervio vestibular.

Prevención

Relacionada coa Visión

É recomendable visitar o oftalmólogo ao observar algunha anomalía da visión, evitar as luces intensas e non ler con pouca luz.

Relacionada coa Audición

Convén evitar ambientes ruidosos ou cubrir os oídos con protectores.

A Función de Relación

A función de relación permítelles ás persoas percibir os cambios ou estímulos que se producen tanto no medio interno como no externo, interpretar ou procesar estas variacións e elaborar respostas coordinadas.

Esta función consta de tres partes:

  1. Percepción dos estímulos.
  2. Procesamento da información.
  3. Resposta.

Percepción dos Estímulos

Un estímulo é un cambio físico ou químico que se produce no exterior ou no interior do organismo e desencadea nel unha resposta.

As células especializadas que temos no noso organismo son os receptores.

Tipos de Receptores

Receptores Internos

Son aqueles que captan os cambios do medio interno (como a subida de glicosa no sangue). Están dispersos por todo o organismo.

Receptores Externos

Captan os estímulos do medio externo e clasifícanse en:

  • Mecanorreceptores: Captan estímulos mecánicos, como a presión.
  • Termorreceptores: Perciben variacións de temperatura.
  • Quimiorreceptores: Detectan substancias químicas disoltas no aire ou na auga.
  • Nociceptores: Son sensibles á dor.
  • Fotorreceptores: Son sensibles á luz.

O Procesamento da Información

O procesamento da información lévase a cabo mediante dous sistemas coordinados:

Sistema Nervioso

Encárgase de analizar os estímulos que chegan dos receptores, elaborar as ordes e envialas aos efectores. Estas funcións realízanse mediante o impulso nervioso, unha especie de corrente eléctrica que se transmite a través das súas células constituíntes, chamadas neuronas. Controla as respostas rápidas e breves.

Sistema Endócrino

Está formado polo conxunto de glándulas endócrinas, é dicir, glándulas que verten no sangue as substancias que fabrican, denominadas hormonas. As hormonas coordinan órganos internos mediante reaccións químicas. Este sistema coordina respostas máis lentas pero máis duradeiras que o sistema nervioso.

A Resposta

Os efectores son os órganos encargados de executar a resposta. Entre eles destacan:

  • Os músculos, que responden contraéndose.
  • As glándulas endócrinas, que responden segregando substancias.

Os Sentidos

O Olfacto

Os receptores do olfacto son quimiorreceptores sensibles ás substancias volátiles ou gasosas que hai no aire.

Como percibimos os cheiros?

  1. As substancias volátiles penetran nas fosas nasais.
  2. Son percibidas polas células olfactivas que recobren a parte superior das fosas nasais, denominada pituitaria.
  3. Para que as substancias volátiles poidan ser ulidas, teñen que disolverse no moco segregado polas glándulas situadas entre as células olfactivas, e estar nunha concentración suficiente.
  4. As células olfactivas (que son neuronas) envían impulsos nerviosos a través do nervio olfativo ata o cerebro, que interpreta e identifica o cheiro.

O Tacto

Os receptores do tacto son de distintos tipos:

  • Termorreceptores: Captan a calor e o frío.
  • Mecanorreceptores: Detectan o contacto e a presión.
  • Nociceptores: Perciben a dor.

Como percibimos as sensacións táctiles?

Os receptores do tacto localízanse na pel e non se distribúen de forma uniforme por ela, por iso non todas as partes do corpo teñen a mesma sensibilidade. Os receptores estimulados envían impulsos nerviosos a través de distintos nervios ata o cerebro, que os interpreta e identifica.

O Gusto

Os receptores do gusto son quimiorreceptores sensibles ás substancias químicas dos alimentos disoltas na saliva.

Como percibimos os sabores?

As células gustativas encóntranse no interior dunhas estruturas con forma de bulbo, os botóns gustativos. Estes localízanse no padal, na farinxe e, principalmente, na lingua, onde se observan unhas pequenas prominencias: as papilas gustativas.

O Oído

O oído consta de tres partes:

  • Oído externo: Consta do pavillón auditivo e do conduto auditivo.
  • Oído medio: Formado polo tímpano e a cadea de osiños.
  • Oído interno: Formado polo caracol (onde se aloxan as células auditivas) e polas canles semicirculares (onde se aloxan as células do equilibrio).

A Audición e o Equilibrio

A Audición

As ondas sonoras atravesan o oído externo ata o tímpano, que vibra. A vibración transmítese pola cadea de osiños ata o líquido do interior do caracol. O movemento do líquido estimula as células auditivas, que envían impulsos nerviosos a través do nervio auditivo (ou coclear) ata o cerebro, onde se producen os sons.

O Equilibrio

As células sensoriais do equilibrio localízanse nas canles semicirculares e nas cavidades da súa base. Cando nos movemos, o líquido do interior destas estruturas desprázase e estimula as células do equilibrio, que envían impulsos a través do nervio vestibular ata o cerebro, que informa da posición do corpo.

A Vista

Os receptores da vista están nos ollos e son fotorreceptores, sensibles ás variacións de intensidade da luz e responsables da visión.

Como é o Ollo?

O globo ocular é unha esfera arqueada chea duns líquidos transparentes, composta por tres capas:

  1. A Esclerótica: É a capa máis externa, de cor branca. Na súa parte anterior é transparente e denomínase córnea. A córnea está recuberta por unha membrana delgada que a protexe: a conxuntiva.
  2. A Coroide: É a capa intermedia, escura e con moitos vasos sanguíneos. Na parte anterior forma o iris, que ten un orificio, a pupila. Esta ábrese ou péchase segundo a cantidade de luz que lle chega.
  3. A Retina: Detrás do iris está o cristalino, unha lente que modifica a súa forma para enfocar a imaxe na retina.